O Annie O Leżajsk-moje miasto Sylwetki Leżajszczan Franciszek Larendowicz Zbigniew Larendowicz  Pielgrzymka na Jasną Górę Chorzępa Roman Spis stron www   Zielone Świątki  Jubileuszowy Zjazd Absolwentów  Odpust Matki Bożej Siewnej w Leżajsku Odpust Matki Boskiej Zielnej w Leżajsku  Odpust Matki Boskiej Zielnej w Leżajsku FOTO    Blog Klasztor i Bazylika oo. Bernardynów w Leżajsku 3 maja - Święto Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski  Leżajsk moje miasto - Fanpage Facebook Leżajskie nekropolie Powrót do strony głównej


BRACTWA_MARYJNE   Leżajsk - Bazylika 1966


   

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

 16.08.2004 w Bazylice OO. Bernardynów w Leżajsku, odbył się koncert Jarosława Malanowicza w ramach Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej. Recitali wykonywanych na zabytkowych organach, z przyjemnością wysłuchuje wielu fanów przyjeżdżających z różnych części Polski. Na chórze znajdują się wspaniałe organy wykonane w latach 1680-82 i 1686-92 przez organmistrzów Stanisława Studzińskiego z Przeworska i Jana Głowińskiego z Krakowa. Mają 74 głosy i 5894 piszczałki, przepiękną snycerkę.

Muzyka jest natchnieniem poetów, pisarzy, ale nie tylko ...

    Lubię chodzić na koncerty, nie wszystkie mi się podobają, ale utwory Jana Sebastiana Bacha zawsze mnie urzekają. Postanowiłam więc stworzyć stronę www o Leżajskiej Bazylice, z którą od czasów mojego dzieciństwa jestem związana emocjonalnie.

Koncert Edyty Gepert

Camerata Impuls-Ochman-Stokłosa


To tutaj chodziłam na religię, brałam ślub, mój syn przyjął I Komunię Świętą. Fot. Anna Ordyczyńska 

 

 


    Powstanie kościoła i klasztoru oo. Bernardynów w Leżajsku poprzedziły nadzwyczajne wydarzenia. W 1590 roku Tomaszowi Michałkowi, pracownikowi browaru leżajskiego, na pniu drzewa ściętego w gąszczu leśnym, objawiła się Matka Najśw. Maryja wraz ze św. Józefem. Podejrzany o herezję, został uwięziony i torturowany. Po wyjściu na wolność przyczynił się do wystawienia w lesie Bożej Męki, tj. osadzonego na drzewcu krucyfiksu. Do znaczonego w ten sposób miejsca pielgrzymować zaczęli ludzie z różnych, nierzadko odległych, zakątków kraju i Rusi, doznając w borze leżajskim najrozmaitszych łask. W celu położenia kresu kultowi, opartemu na nie sprawdzonych jeszcze przesłankach, Wyszograd zarządził podpalenie Bożej Męki.

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

Rozpętany na oczach pielgrzymów ogień nie strawił jednak krucyfiksu. Odtąd, uznawany za cudowny, stał się przedmiotem wielkiego kultu. Z czasem został on umieszczony w przeszklonej kapliczce za głównym ołtarzem Bazyliki, gdzie pozostaje do dziś. Legenda głosi, że w znalezieniu odpowiedniej lokalizacji i planu świątyni pomogły kępki rumianku, które pewnego dnia o świcie zauważono w lesie. Zjawisko nieoczekiwanego pojawienia się kwiatów tego typu, w takim miejscu miano odczytać jako cud, a objęty harmonijnie prezentującymi się grządkami teren uznać za miejsce przyszłego kościoła. W 1928 r., w odpowiedzi na prośbę biskupów przemyskich, władz zakonnych i miejscowej ludności, papież Pius XI dekretem z dnia 10 lipca tego roku podniósł Kościół Ojców Bernardynów w Leżajsku do godności Bazyliki Mniejszej.
Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

Obraz Matki Bożej Leżajskiej (Pocieszenia), to dzieło Leżajszczanina ks. Erazma Prezbitera (zakonnika bożogrobców) z 1590 roku .  Był autorem wielu obrazów religijnych, a w tym także obrazu Matki Bożej z Dzieciątkiem, znajdującego się obecnie w kościele farnym w Leżajsku. Gorliwymi czcicielami. obrazu Matki Bożej Leżajskiej byli m.in.: fundator kościoła i klasztoru Łukasz Opaliński oraz król Władysław IV, który w dowód wdzięczności za zwycięstwo odniesione w 1642 r. pod Chocimiem, złożył tu swoje votum. Darem monarchy była bogato ozdobiona, hebanowa rama obrazu, zniszczona przez kozaków i wojska Jerzego Rakoczego w 1657 r. Hetman wielki koronny Stefan Czarniecki zawierzył przed tym wizerunkiem siebie i wojsko w okresie walk ze Szwedami w 1655 r. Dowodami licznych łask i cudów, jakich tutaj doświadczono, były nagromadzone we wnętrzu kaplicy wota. Wiele z nich zaginęło w czasie wojen i zawieruch dziejowych minionych wieków. W 1757 r. skradzione zostały złote korony. Właściwym inicjatorem, a zarazem fundatorem koronacji Cudownego Obrazu był starosta leżajski Józef Potocki, kasztelan krakowski i hetman wielki koronny we współdziałaniu z władzami zakonnymi. On to, swoimi wpływami, wyprosił dekret koronacyjny w Rzymie i ufundował złote korony, które poświecił osobiście papież Benedykt XIV. Józef Potocki zmarł kilka miesięcy przed koronacją. Sprawę koronacji przekazał synowi, Stanisławowi Potockiemu. Ten, idąc śladami ojca, nie szczędził nakładów, aby koronacja wypadła jak najokazalej. W październiku 1981 r. nieznani sprawcy dokonali włamania do świątyni oraz profanacji łaskami słynącego wizerunku. Skradli wówczas koronę z głowy Dzieciątka Jezus.

Matka Boska z Dzieciątkiem namalowana na desce, postacie okrywa sukienka i bogato zdobione ramy z 1752 roku fundacji Marii z Sanguszków Potockiej. Obraz znajduje sie w Kaplicy Matki Bożej ufundowanej przez Alfreda Potockiego i jego żony Marii z Sanguszków.

 

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

Od Bazylika OO. Bernardynów w Leżajsku

 

 

Marmurowy pomnik hr. Alfreda Potockiego, który w XIX w. ufundował kaplicę Matki Boskiej Pocieszenia oraz sfinansował remont organów. Barokowe organy ufundował w 1680r hr Andrzej Potocki.

   

    Obraz Matki Bożej Leżajskiej jest miejscem hołdu nowożeńców. Każda młoda para składa wiązankę ślubną przed Jej wizerunkiem, prosząc Ją o błogosławieństwo.

  Wielka sława cudownego obrazu Matki Boskiej Leżajskiej od wieków przyciąga wiernych przed Jej ołtarz. Tradycyjne odpusty, gromadzą ogromne rzesze wiernych. 13-15 sierpnia  odbywa się odpust  Wniebowzięcia NMP (Matki Bożej Zielnej, odpust trwa od 13 do15 sierpnia). Pielgrzymi nawiedzający tę Bazylikę,  jeżeli wezmą udział we Mszy św. lub w innym nabożeństwie liturgicznym i oddadzą się tu przez pewien czas pobożnym rozmyślaniom, odmawiając na koniec „ Ojcze nasz...”, wyznanie wiary i modlitwę do Najświętszej Maryi Panny, mogą uzyskać Odpust.

Boruch Miller- Żyd, rodowity leżajszczanin tak pisze w swojej książce Szukałem sprawiedliwości"- "Urodziłem się rok przed I wojną światową w małym galicyjskim miasteczku. To miasteczko nazywano świętym, a to dlatego, że z jednej strony znajdował się grób rabina Elimelecha, a z drugiej klasztor, gdzie podobno miała ukazać się Matka Boska.
Pewnego dnia - tak wierzyli chrześcijanie- wydarzył się tu cud, ukazała się ludziom Matka Boska.
Niezatarte są wspomnienia o tym dniu. Wielkie tłumy wierzących Polaków i innych narodowości ze swoimi księżmi i biskupami masowo zalegały ulice. Ludzie szli przed klasztor, nie wszyscy mogli wejść do środka,
ponieważ pielgrzymów było tysiące. Tam też każdy miał swoją prośbę do Matki Boskiej, aby im pomogła w spełnieniu ich życzeń.
Byłem świadkiem jak na przyjazd biskupa czy arcybiskupa wychodził mu na spotkanie rabin miasteczkowy z grupą wierzących Żydów, aby w ten sposób oddać szacunek i honor".



8 września corocznie odbywa się odpust związany ze świętem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny zwany świętem Matki Bożej Siewnej.

Przybywają pielgrzymi z okolicznych wsi podziękować Matce Boskiej za plony i prosić o dar urodzaju na przyszły rok. Tradycją stało się prezentowanie pięknych, misternie wykonanych przez okolicznych parafian wieńców dożynkowych. Od kilku lat pokłony przed ołtarzem Matki Boskiej składają również żołnierze, policjanci, strażacy, celnicy i strażnicy więziennictwa.

Fot. Anna Ordyczyńska  Fot. Anna Ordyczyńska 

 Fot. Anna Ordyczyńska  Fontanna na placu przed Bazyliką OO Bernardynów w Leżajsku.

Fot. Anna Ordyczyńska  Fot. Anna Ordyczyńska  Fot. Anna Ordyczyńska Odpust Matki Bożej Siewnej w Leżajsku

Odpust Matki Boskiej Zielnej w Leżajsku  Odpust Matki Boskiej Zielnej w Leżajsku Foto


Zespół klasztorny OO. Bernardynów w Leżajsku.

 
Wieża obronna z XVII w. W tej baszcie Św. Franciszka przez wiele lat, będąc w podstawówce, chodziłam na lekcje religii.

 

 

Wieża obronna z XVII w. Baszta Św. Dydaka.

 

 

Krużganki z konfesjanałami przy wejściu do baszty Św. Dydaka.


BRACTWA MARYJNE

Bartosz Izbicki, organista w parafii chrztu F. Chopina - w Brochowie, a jednocześnie muzykolog, doktor nauk humanistycznych jest członkiem Bractwa Śpiewaczego w swojej parafii. Kilkunastoosobowy chór męski Bractwa kultywuje tradycyjny śpiew kościelny - pieśni i chorał gregoriański. Od września pracują nad repertuarem związanym z Leżajskiem.
W jednym z rękopisów pochodzących z klasztoru bernardynów w Leżajsku (obecnie w Bibl. Czartoryskich w Krakowie ms. 3036) pan Bartosz odnalazł bardzo ciekawy zapis śpiewów do mszy św. : Kyrie-Gloria- Sanctus-Agnus Dei. Uczą się też pozostałych części mszy właśnie z rękopisów pochodzących z Leżajska.  
Pan Bartosz odnalazł też utwory (np. Credo) zaopatrzone w notę: leżajskie. A więc ułożone i zapisane właśnie w Leżajsku. Niektóre są sygnowane przez brata Damiana w 1750 r.
To bardzo ciekawe przykłady XVIII-wiecznej tradycji śpiewu kościelnego. Bractwo Śpiewacze z Brochowa zamierzają zaśpiewać tę ciekawą muzykę w miejscu jej zapisania i prawdopodobnie powstania, czyli w Leżajsku.
Jako uzupełnienie pan Bartosz przesłał fotografie kilku stron z leżajskich rękopisów.
Są to dopisy z XVII-XVIII wieku w XVI-wiecznych rękopisach. Znajdują się one obecnie w Krakowie w Bibliotece Czartoryskich a to za sprawą XIX-wiecznego "książkołapstwa".
    
Można przeczytać notę: "Leżajskie" - Patrem, czyli część mszalna Credo (Wierzę), a także części mszalne Sanctus i Agnus Dei na święta maryjne podpisane: "Frater Damianus scripsit".
Niekompletność tekstu niektórych utworów wynika z tego, że stosowano wtedy tzw. praktykę alternatim (na przemian). Chodzi o to, że część tekstu liturgicznego była zastąpiona grą na organach.

Zainteresowałam się tą tematyką, dotychczas zupełnie mi obcą. W monografii prof. dr hab. Józefa Półćwiartka o Leżajsku – „Dzieje Leżajska:. 2003. Wyd. II. Rzeszów. Na stronach 660-679 mogłam zapoznać się z historią istniejących w klasztorze bractw.

·                  Najbardziej rozpowszechnionym bractwem maryjnym przy leżajskim kościele było Bractwo Szkaplerza Św., które zaczęło działać w Leżajsku w 1791 roku. Bractwo stało się prawnym zrzeszeniem religijnym 15 grudnia 1888 r. Bractwem zarządzał zazwyczaj osobiście gwardian klasztoru leżajskiego. Do bractwa należała zawsze duża grupa wiernych, bez względu na wiek i płeć, o nienagannym życiu.

W moich poszukiwaniach genealogicznych dotarłam do rodziny Szeligów. Wielu członków tej znamienitej rodziny należało do Bractwa Św. Szkaplerza.

Jakub Szeliga s. Michała i Magdaleny Garbackiej, urodził się w 1746 r. w Leżajsku. W Księgach Bractwa odnotowano, że od 27.12.1814 – był assesorem Bractwa Św. Szkaplerza w klasztorze.

Jego wnuk, Szymon Szeliga ur. 28 X 1812, w Leżajsku od 1837 członek, a w 1845-64 konsyliarz kl. I Bractwa Szkaplerza. Żona Szymona, Salomea Graff  od 5.2.1837r – to  podskarbina Bractwa Św. Szkaplerza w klasztorze.

Antonina Szeliga, wnuczka Jakuba w latach 3.12.1843r i 10.10.1847r - Seniorka Starszych Panien Bractwa Św. Szkaplerza w klasztorze.
Bernardyni leżajscy prowadzili również inne bractwa przy swoim kościele.

·                  Bractwo Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny miało czysto charakter religijny i kultowy. Istniało w Leżajsku, jednak nie zachowały się żadne księgi brackie.

·                  Bractwo matki Bożej Pocieszenia.

·                  Bractwo Św. Anny – najstarsze bractwo w Leżajsku, erygowane w 1792 roku.

·                  Bractwo Paska Św. Franciszka. Kaplicą bracką była kaplica i ołtarz Św. Franciszka w kościele. Zachowała się tylko 1 księga z lat 1897-1927, obejmująca wykaz wszystkich członków bractwa (5656 członków, pochodzących z okolicznych wsi i miasteczek)

·                  Bractwem pod wezwaniem Św. Antoniego było Pobożne Stowarzyszenie Św. Antoniego powstało w 1895 roku. Zachowały się 2 księgi. Pierwsza z lat 1895-1927 zawiera wykaz braci i sióstr (10377 członków). Druga księga  z lat 1923-1931 zawiera spis członków w liczbie jeszcze większej niż pierwsza.

·                  Bractwo Straży Honorowej Najświętszego Serca Pana Jezusa erygowane w Leżajsku 7 września 1945 roku. (1574 członków).

·                  Stowarzyszenie Apostolstwa Modlitwy zostało założone w 1943 roku. Księga z lat 1943-1955).

·                  Bractwo Drogi Krzyżowej pod nazwą Pobożne Stowarzyszenie Drogi Krzyżowej zaprowadzone w Leżajsku w 1902 roku.

Franciszek Larendowicz  

Zbigniew Larendowicz


      

Księga Gości-przeglądanie           Blog Klasztor i Bazylika oo. Bernardynów w Leżajsku     Powrót do strony głównej 

                

Strona utworzona: 2004-08-12

Aktualizacja strony: 2015-05-04