O Annie O
Leżajsk-moje
miasto
Sylwetki Leżajszczan
Franciszek Larendowicz
Zbigniew Larendowicz
Chorzępa Roman
Spis stron www
Jubileuszowy Zjazd Absolwentów
Odpust Matki Bożej Siewnej w Leżajsku
Odpust Matki Boskiej Zielnej w Leżajsku
Odpust Matki Boskiej Zielnej w Leżajsku
Powrót
do strony głównej
BRACTWA_MARYJNE
Leżajsk - Bazylika
1966
|
|
|
|
|
Camerata Impuls-Ochman-Stokłosa
Powstanie kościoła i klasztoru oo. Bernardynów w Leżajsku poprzedziły nadzwyczajne wydarzenia. W 1590 roku Tomaszowi Michałkowi, pracownikowi browaru leżajskiego, na pniu drzewa ściętego w gąszczu leśnym, objawiła się Matka Najśw. Maryja wraz ze św. Józefem. Podejrzany o herezję, został uwięziony i torturowany. Po wyjściu na wolność przyczynił się do wystawienia w lesie Bożej Męki, tj. osadzonego na drzewcu krucyfiksu. Do znaczonego w ten sposób miejsca pielgrzymować zaczęli ludzie z różnych, nierzadko odległych, zakątków kraju i Rusi, doznając w borze leżajskim najrozmaitszych łask. W celu położenia kresu kultowi, opartemu na nie sprawdzonych jeszcze przesłankach, Wyszograd zarządził podpalenie Bożej Męki.
|
Rozpętany na oczach pielgrzymów ogień nie strawił jednak krucyfiksu. Odtąd, uznawany za cudowny, stał się przedmiotem wielkiego kultu. Z czasem został on umieszczony w przeszklonej kapliczce za głównym ołtarzem Bazyliki, gdzie pozostaje do dziś. Legenda głosi, że w znalezieniu odpowiedniej lokalizacji i planu świątyni pomogły kępki rumianku, które pewnego dnia o świcie zauważono w lesie. Zjawisko nieoczekiwanego pojawienia się kwiatów tego typu, w takim miejscu miano odczytać jako cud, a objęty harmonijnie prezentującymi się grządkami teren uznać za miejsce przyszłego kościoła. W 1928 r., w odpowiedzi na prośbę biskupów przemyskich, władz zakonnych i miejscowej ludności, papież Pius XI dekretem z dnia 10 lipca tego roku podniósł Kościół Ojców Bernardynów w Leżajsku do godności Bazyliki Mniejszej. |
|
|
Obraz Matki Bożej
Leżajskiej (Pocieszenia), to dzieło Leżajszczanina ks. Erazma Prezbitera
(zakonnika bożogrobców) z
1590 roku .
Był autorem wielu obrazów religijnych, a w tym także obrazu Matki
Bożej z Dzieciątkiem, znajdującego się obecnie w kościele farnym w Leżajsku.
Gorliwymi czcicielami. obrazu Matki Bożej Leżajskiej byli m.in.: fundator
kościoła i klasztoru Łukasz Opaliński oraz król Władysław IV, który w dowód
wdzięczności za zwycięstwo odniesione w 1642 r. pod Chocimiem, złożył tu swoje
votum. Darem monarchy była bogato ozdobiona, hebanowa rama obrazu, zniszczona
przez kozaków i wojska Jerzego Rakoczego w 1657 r. Hetman wielki koronny Stefan
Czarniecki zawierzył przed tym wizerunkiem siebie i wojsko w okresie walk ze
Szwedami w 1655 r. Dowodami licznych łask i cudów, jakich tutaj doświadczono,
były nagromadzone we wnętrzu kaplicy wota. Wiele z nich zaginęło w czasie wojen
i zawieruch dziejowych minionych wieków. W 1757 r. skradzione zostały złote
korony.
Właściwym inicjatorem, a zarazem fundatorem koronacji Cudownego Obrazu był
starosta leżajski Józef Potocki, kasztelan krakowski i hetman wielki koronny we
współdziałaniu z władzami zakonnymi. On to, swoimi wpływami, wyprosił dekret
koronacyjny w Rzymie i ufundował złote korony, które poświecił osobiście papież
Benedykt XIV. Józef Potocki zmarł kilka miesięcy przed koronacją. Sprawę
koronacji przekazał synowi, Stanisławowi Potockiemu. Ten, idąc śladami ojca, nie
szczędził nakładów, aby koronacja wypadła jak najokazalej. Matka Boska z Dzieciątkiem namalowana na desce, postacie okrywa sukienka i bogato zdobione ramy z 1752 roku fundacji Marii z Sanguszków Potockiej. Obraz znajduje sie w Kaplicy Matki Bożej ufundowanej przez Alfreda Potockiego i jego żony Marii z Sanguszków. |
|
|
Marmurowy pomnik hr. Alfreda Potockiego, który w XIX w. ufundował kaplicę Matki Boskiej Pocieszenia oraz sfinansował remont organów. Barokowe organy ufundował w 1680r hr Andrzej Potocki. |
Obraz Matki Bożej Leżajskiej jest miejscem hołdu nowożeńców. Każda młoda para składa wiązankę ślubną przed Jej wizerunkiem, prosząc Ją o błogosławieństwo.
Wielka sława cudownego obrazu Matki Boskiej Leżajskiej od wieków przyciąga wiernych przed Jej ołtarz. Tradycyjne odpusty, gromadzą ogromne rzesze wiernych. 13-15 sierpnia odbywa się odpust Wniebowzięcia NMP (Matki Bożej Zielnej, odpust trwa od 13 do15 sierpnia). Pielgrzymi nawiedzający tę Bazylikę, jeżeli wezmą udział we Mszy św. lub w innym nabożeństwie liturgicznym i oddadzą się tu przez pewien czas pobożnym rozmyślaniom, odmawiając na koniec „ Ojcze nasz...”, wyznanie wiary i modlitwę do Najświętszej Maryi Panny, mogą uzyskać Odpust.
Boruch
Miller- Żyd, rodowity leżajszczanin tak pisze w swojej książce Szukałem
sprawiedliwości"- "Urodziłem się rok przed I wojną światową w małym galicyjskim
miasteczku. To miasteczko nazywano świętym, a to dlatego, że z jednej strony
znajdował się grób rabina Elimelecha, a z drugiej klasztor, gdzie podobno miała
ukazać się Matka Boska.
Pewnego dnia - tak wierzyli chrześcijanie- wydarzył się tu cud, ukazała się
ludziom Matka Boska.
Niezatarte są wspomnienia o tym dniu. Wielkie tłumy wierzących Polaków i innych
narodowości ze swoimi
księżmi i biskupami masowo zalegały ulice. Ludzie szli przed klasztor, nie
wszyscy mogli wejść do środka,
ponieważ pielgrzymów było tysiące. Tam też każdy miał swoją prośbę do Matki
Boskiej, aby im pomogła w
spełnieniu ich życzeń.
Byłem świadkiem jak na przyjazd biskupa czy arcybiskupa wychodził mu na
spotkanie rabin miasteczkowy z
grupą wierzących Żydów, aby w ten sposób oddać szacunek i honor".
8 września
corocznie odbywa się odpust związany ze świętem Narodzenia Najświętszej Maryi
Panny zwany świętem Matki Bożej Siewnej.
Przybywają pielgrzymi z okolicznych wsi podziękować Matce Boskiej za plony i
prosić o dar urodzaju na przyszły rok. Tradycją stało się prezentowanie
pięknych, misternie wykonanych przez okolicznych parafian wieńców dożynkowych.
Od kilku lat pokłony przed ołtarzem Matki Boskiej składają również żołnierze,
policjanci, strażacy, celnicy i strażnicy więziennictwa.
Fontanna na placu przed Bazyliką OO Bernardynów w
Leżajsku.
Odpust Matki Bożej Siewnej w Leżajsku
Odpust Matki Boskiej Zielnej w Leżajsku
Odpust Matki Boskiej Zielnej w Leżajsku Foto
Zespół klasztorny OO. Bernardynów w Leżajsku.
Wieża obronna z XVII w. W tej baszcie Św. Franciszka przez wiele lat, będąc w
podstawówce, chodziłam na lekcje religii.
Wieża obronna z XVII w. Baszta Św. Dydaka.
Krużganki z konfesjanałami przy wejściu do baszty
Św. Dydaka.
Bartosz Izbicki, organista w parafii chrztu F. Chopina - w
Brochowie, a jednocześnie muzykolog, doktor nauk humanistycznych jest członkiem
Bractwa Śpiewaczego w swojej parafii. Kilkunastoosobowy chór męski Bractwa
kultywuje tradycyjny śpiew kościelny - pieśni i chorał gregoriański. Od września
pracują nad repertuarem związanym z Leżajskiem.
W jednym z rękopisów pochodzących z klasztoru bernardynów w Leżajsku (obecnie w
Bibl. Czartoryskich w Krakowie ms. 3036) pan Bartosz odnalazł bardzo ciekawy
zapis śpiewów do mszy św. : Kyrie-Gloria- Sanctus-Agnus Dei. Uczą się też
pozostałych części mszy właśnie z rękopisów pochodzących z Leżajska.
Pan Bartosz odnalazł też utwory (np. Credo) zaopatrzone w notę: leżajskie. A
więc ułożone i zapisane właśnie w Leżajsku. Niektóre są sygnowane przez brata
Damiana w 1750 r.
To bardzo ciekawe przykłady XVIII-wiecznej tradycji śpiewu kościelnego. Bractwo
Śpiewacze z Brochowa zamierzają zaśpiewać tę ciekawą muzykę w miejscu jej
zapisania i prawdopodobnie powstania, czyli w Leżajsku.
Jako uzupełnienie pan Bartosz przesłał fotografie kilku stron z leżajskich
rękopisów.
Są to dopisy z XVII-XVIII wieku w XVI-wiecznych rękopisach. Znajdują się one
obecnie w Krakowie w Bibliotece Czartoryskich a to za sprawą XIX-wiecznego "książkołapstwa".
Można przeczytać notę: "Leżajskie" - Patrem, czyli część mszalna Credo (Wierzę),
a także części mszalne Sanctus i Agnus Dei na święta maryjne podpisane: "Frater
Damianus scripsit".
Niekompletność tekstu niektórych utworów wynika z tego, że stosowano wtedy tzw.
praktykę alternatim (na przemian). Chodzi o to, że część tekstu liturgicznego
była zastąpiona grą na organach.
Zainteresowałam się tą tematyką, dotychczas zupełnie mi obcą. W monografii prof.
dr hab. Józefa Półćwiartka o Leżajsku – „Dzieje Leżajska:. 2003. Wyd. II.
Rzeszów. Na stronach 660-679 mogłam zapoznać się z historią istniejących w
klasztorze bractw.
· Najbardziej rozpowszechnionym bractwem maryjnym przy leżajskim kościele było Bractwo Szkaplerza Św., które zaczęło działać w Leżajsku w 1791 roku. Bractwo stało się prawnym zrzeszeniem religijnym 15 grudnia 1888 r. Bractwem zarządzał zazwyczaj osobiście gwardian klasztoru leżajskiego. Do bractwa należała zawsze duża grupa wiernych, bez względu na wiek i płeć, o nienagannym życiu.
W moich poszukiwaniach genealogicznych dotarłam do rodziny Szeligów. Wielu członków tej znamienitej rodziny należało do Bractwa Św. Szkaplerza.
Jakub Szeliga s. Michała i Magdaleny Garbackiej, urodził się w 1746 r. w Leżajsku. W Księgach Bractwa odnotowano, że od 27.12.1814 – był assesorem Bractwa Św. Szkaplerza w klasztorze.
Jego wnuk, Szymon Szeliga ur. 28 X 1812, w Leżajsku od 1837 członek, a w 1845-64 konsyliarz kl. I Bractwa Szkaplerza. Żona Szymona, Salomea Graff od 5.2.1837r – to podskarbina Bractwa Św. Szkaplerza w klasztorze.
Antonina Szeliga, wnuczka Jakuba w latach 3.12.1843r i
10.10.1847r - Seniorka Starszych Panien Bractwa Św. Szkaplerza w klasztorze.
Bernardyni leżajscy prowadzili również inne bractwa przy swoim kościele.
· Bractwo Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny miało czysto charakter religijny i kultowy. Istniało w Leżajsku, jednak nie zachowały się żadne księgi brackie.
· Bractwo matki Bożej Pocieszenia.
· Bractwo Św. Anny – najstarsze bractwo w Leżajsku, erygowane w 1792 roku.
· Bractwo Paska Św. Franciszka. Kaplicą bracką była kaplica i ołtarz Św. Franciszka w kościele. Zachowała się tylko 1 księga z lat 1897-1927, obejmująca wykaz wszystkich członków bractwa (5656 członków, pochodzących z okolicznych wsi i miasteczek)
· Bractwem pod wezwaniem Św. Antoniego było Pobożne Stowarzyszenie Św. Antoniego powstało w 1895 roku. Zachowały się 2 księgi. Pierwsza z lat 1895-1927 zawiera wykaz braci i sióstr (10377 członków). Druga księga z lat 1923-1931 zawiera spis członków w liczbie jeszcze większej niż pierwsza.
· Bractwo Straży Honorowej Najświętszego Serca Pana Jezusa erygowane w Leżajsku 7 września 1945 roku. (1574 członków).
· Stowarzyszenie Apostolstwa Modlitwy zostało założone w 1943 roku. Księga z lat 1943-1955).
· Bractwo Drogi Krzyżowej pod nazwą Pobożne Stowarzyszenie Drogi Krzyżowej zaprowadzone w Leżajsku w 1902 roku.
Strona utworzona: 2004-08-12
Aktualizacja strony: 2011-06-11
